الرئيسية » مقالات كردية » مه‌لا به‌ختیار ئازاری یه‌کێتییه‌کان ده‌دات؟

مه‌لا به‌ختیار ئازاری یه‌کێتییه‌کان ده‌دات؟

له‌وه‌ته‌ی مه‌لا به‌ختیار بووه‌ته‌ وته‌بێژی مه‌کته‌بی سیاسی یه‌کێتیی، هه‌م بارودۆخی نێو خودی یه‌کێتیی تێکچووه‌ و هه‌م په‌یوه‌ندی یه‌کێتیی له‌گه‌ڵ پارتی‌ له‌سه‌ر دیداره‌که‌ی نێچیرڤان بارزانی، که‌له‌ڕۆژنامه‌ی (شه‌رقلئه‌وه‌سه‌ت)دا هاتبوه‌ وه‌شاندن، توشی جۆرێک له‌ساردی هات. باردووخی نێو یه‌کێتی و کێرڤی ئاڵۆزبوونی په‌یوه‌ندی هه‌رسێ کوتله‌که‌ی نێو ئه‌و حزبه‌، به‌هۆی لێدوانه‌ بارگاوی به‌ته‌که‌تول و (نه‌کوڵێندراوه‌کانی)(1) ئه‌و وته‌بێژه‌یه‌‌وه‌، به‌شێوه‌یه‌کی ترسناک هه‌تاکوو دێت پێهه‌ڵا ده‌ڕوات. له‌گه‌ڵ پارتیش، ده‌بینین هه‌‌ردوو مه‌کته‌بی سیاسی (یه‌کێتی و پارتی) به‌سه‌ر ‌په‌یوه‌ندی ستراتیژییه‌وه‌ بازده‌ده‌ن و جارێکی دیکه‌ به‌خشکۆڵی ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ سه‌ر سیاسه‌تی (پلار تێگرتن)ی یه‌کتری و کای کۆن به‌باکردن. که‌به‌داخه‌وه‌ ئه‌مجاره‌یان یه‌کێتی، له‌ڕیگای مه‌لا به‌ختیاری وته‌بێژیه‌وه‌، تێیدا ده‌سپێشخه‌ره‌.
به‌بۆچوونی سه‌رۆک تاڵه‌بانی (چونکه‌ مه‌لا به‌ختیار ‌له‌سه‌رده‌می (ئاڵای شۆڕش)دا ئه‌زموونێکی زۆری له‌سه‌ر (نه‌رێنی)بوونی ته‌که‌تولچێتی له‌نێو یه‌کێتیدا که‌ڵه‌که‌ کردووه‌، هه‌ربۆیه تاڵه‌بانی گوته‌نی‌( ئه‌گه‌رهه‌موومان کۆببینه‌وه‌ ناتوانین ئه‌مجاره‌یان مه‌لا به‌ختیار بخزێنینه‌وه‌ نێو جیهانی ناشیرینی ته‌که‌تولبازی نێو یه‌کێتی نیشتیمانییه‌وه‌)(2) به‌ڵام به‌داخه‌وه‌و به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌و ڕێزگرتن و بوچوونه‌‌ی سه‌رۆک تاڵه‌بانیه‌وه‌، مه‌لا به‌ختیار، له‌دوای ئه‌وه‌ی جارێکی دیکه‌، چانسی ده‌ست گه‌یشتنه‌وه‌ بڕیاری سیاسی و بوونه‌ ئه‌ندامی مه‌کته‌بی سیاسی یه‌کێتی بۆ ده‌ڕه‌خسێت، ئه‌و (ته‌قیم)ه‌ی سه‌رۆک تاڵه‌بانی، سه‌باره‌ت به‌خۆی له‌بیر ده‌کات و له‌دنیایه‌کی دیکه‌ی سیاسه‌تی نێو یه‌کێتیدا، جارێکی دیکه‌ بۆ ته‌که‌تولبازی تێهه‌ڵده‌چێته‌وه‌(3)!
یه‌که‌مین گۆبه‌ندی مه‌لابه‌ختیار، دژ به‌و حزبه‌ی که‌له‌ئێستادا خۆی گوته‌بێژیه‌تی، له‌ئاڵای شۆڕشه‌وه‌ ده‌سپێده‌کات، گۆبه‌ندێک که‌به‌داخه‌وه‌ بووه‌ هۆی به‌هه‌ده‌ردانی پۆلێکی دیار له‌ئه‌قڵ و توانای مرۆیی و سه‌روه‌تی مه‌عنه‌وی نێو یه‌کێتی. چونکه‌ له‌و کاتانه‌دا، مه‌لا به‌ختیار، نه‌ک خۆی به‌ڕێبه‌ری چه‌په‌کان و چین و توێژه‌ هه‌ره‌ زه‌حمه‌تکێشه‌کانی کوردستان، به‌ڵکو به‌هی هه‌موو چه‌په‌کانی عێراقیش ده‌زانی!. هه‌ربۆیه‌ش، ڕێگه‌ی به‌خۆیدا، له‌دژی سیاسه‌تی کوردستانی بوونی کۆمه‌له‌، په‌نا بۆ سیاسه‌تی (عێراقچێتی)یه‌کی بێهوده‌ ببات، عێراقچێتیه‌ک که‌له‌ژێر ده‌واری فکری چه‌پ و ناکۆکیه‌کانی نێوان باڵی چه‌پ و ڕاستی نێو یه‌کێتی و به‌ڕێبه‌رایه‌رتی خودی مه‌لا به‌ختیار، به‌بێمنه‌تی، بانگه‌وازی بۆ هه‌ڵوه‌رین و ته‌کینه‌وه‌ی کادره‌ چه‌‌په‌کانی نێو یه‌کێتی له‌یه‌کێتی ده‌کرد، بانگه‌وازێک که‌گه‌ره‌کی بووه‌‌، یه‌کێتی و کۆمه‌ڵه‌ی ڕه‌نجده‌رانی کوردستانیش ڕووبه‌ڕووی جۆرێک له‌ئاشبه‌تاڵی فکری بکاته‌وه‌.
ئه‌و سه‌رده‌مانه، کاک مه‌لا به‌ختیار ئه‌وه‌نده‌ به‌و‌گۆبه‌نده‌ فکری و ته‌شقه‌ڵه‌ سیاسیه‌ی (ئاڵای شۆڕش) له‌دژی یه‌کێتی ده‌نازی، ته‌نانه‌ت، ئاماده‌بوو، ده‌سبه‌رداری نازناوی(مه‌لا به‌ختیار)یش ببێت، که‌ئه‌وسا و ئێستاش پێی ده‌ناسرێته‌وه، چونکه وه‌کوو بینیمان، دوای کوده‌تا شکستخواردوه‌که‌ی ئاڵای شۆڕش، به‌ڕێزیان به‌خه‌تێکی درشت، له‌سه‌ر نوسین و بڵاوکراوه‌کانی خۆی ده‌نوسی، (حیکمه‌ت محه‌مه‌د که‌ریم). به‌مه‌ش دیاره‌ که‌شه‌ڕی مه‌لا به‌ختیار، له‌گه‌ڵ یه‌کێتید، ا له‌سه‌رده‌مانی ئاڵای شۆڕشدا، شه‌ڕێک بووه، شه‌ڕی سڕینه‌وه‌ی یه‌کێتی، شه‌ڕی سڕینه‌وه‌ی یه‌کێتی به‌مێژوو و ناوبانگی سیاسی خودی خۆشیه‌وه‌.
له‌واده‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی مه‌لا به‌ختیار و هاوڕێکانی بۆ نێو یه‌کێتی نیشتیمانی، به‌شێکی زۆر له‌ئه‌ندامانی یه‌کێتی به‌په‌رۆشه‌وه‌ چاوه‌ڕێی ئه‌و گه‌ڕانه‌وه‌ و یه‌کگرتنه‌وه‌یان ده‌کرد، ئه‌مه‌ش له‌به‌ر دوو هۆ، یه‌که‌میان په‌یوه‌ندی به‌و هاوسۆزیه‌وه‌ هه‌بوو که‌ ئه‌ندامانی ئه‌و حزبه‌، له‌گه‌ڵ هه‌‌ڤاڵه دیرینه‌کانی خۆیانیان هه‌بوو، هاو سۆزیه‌ک که‌په‌یوه‌ندی به‌به‌رژه‌وه‌ندی باڵای یه‌کێتی و مێژووی هاوبه‌شی سه‌رده‌مانی دروستکردنی ئه‌و حزبه‌ و هه‌ڵگیرساندنی شۆڕشی نوێوه‌ هه‌‌بوو‌. هۆکاری دووه‌میش بریتی بوو له‌جۆشدانه‌وه‌ی یه‌کێتی له‌ڕێگه‌ی ئه‌م که‌ڕنه‌ڤاڵه‌ی یه‌کگرتنه‌وه‌وه‌. به‌ته‌نیشت ئه‌و په‌رۆشیه‌ی یه‌کیتیه‌کانه‌وه‌ ترس و نیگه‌رانیه‌ک له‌نێو هه‌ندێک له‌کادیره‌کانی سه‌رکردایه‌تی یه‌کێتی به‌دی ده‌کرا، ترسێک که‌به‌ڕای ئه‌وان په‌یوه‌ندی به‌ئاسایشی ڕێکخراوه‌یی یه‌کێتی و یه‌کیه‌تی نێو یه‌کێتییه‌وه‌ هه‌بوو، چونکه‌ ئه‌وانه‌ ده‌ترسان مه‌لا به‌ختیار ئه‌مجاره‌یان به‌په‌یژه‌ی ئه‌‌زمونه‌ تێکشاوه‌که‌ی ئاڵای شۆڕشدا بتوانێت سه‌ربکه‌وێته‌ سه‌ربانی ئه‌و ته‌که‌توله‌ی که‌مێژوویه‌که‌ ده‌خوازێت لێیه‌وه‌ کۆنتڕۆڵی حه‌وشه‌ی ماڵه‌ سه‌وزه‌که‌ بکات!
مه‌لا به‌ختیار له‌سه‌روبه‌ندنی کۆنگره‌ی سێیه‌می یه‌کێتییدا، وه‌کوو به‌شێک له‌هه‌ڵمه‌تی پڕوپاگه‌نده‌یی بۆ خودی خۆی، (کۆنگره‌ی ڕێکخراوه‌ دیموکراتیه‌کان ده‌به‌ستێت)(هه‌ڕه‌شه‌ له‌کۆمپانیای وشه‌و کاک نه‌وشیروان، یه‌ک له‌سێ ڕه‌مزه‌ دیاره‌کانی نێو یه‌کێتی ده‌کات)(هوتاف له‌دژی حکومه‌تی هه‌رێم ده‌کێشێت)(4) و پارتی دیموکراتی کوردستانی هاوپه‌یمانی ستراتیژی یه‌کێتی، بۆ خولی شه‌ڕێکی ڕاگه‌یاندن بانگهێشت ده‌کات. به‌مه‌ش ئه‌و (سێ یه‌کیه‌تیه‌ی) که‌ سه‌رۆک تاڵه‌بانی داواده‌کات، (وه‌کوو بیلبیله‌ی چاوه‌کانمان بیانپارێزین)، ده‌که‌ونه‌ ژێر هه‌ڕه‌شه‌ی خواستێکی تاکه‌که‌سیه‌وه‌، ئه‌گه‌ر خه‌مخۆری (کۆسره‌ت)ی کاکی کاکان و حیکمه‌ته‌کانی ئارامی (کاک نه‌وشیروان) و ڕاستکردنه‌وه‌ و ڕونکردنه‌وه‌ پڕ(ته‌وازوع)ه‌کانی کاک نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆکی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان نه‌بوونایه‌. [ مه‌لا به‌ختیار هه‌‌قه‌ حورمه‌تی ئه‌و بۆچوونه‌ی سه‌رۆک تاڵه‌بانی بگرێت و به‌ته‌نگ ئه‌و به‌په‌رۆشیه‌ی ئه‌ندامانی حزبه‌که‌ی خۆیه‌وه‌ بێت که‌له‌کاتی گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆ نێو یه‌کێتیدا پێشانیان داوه‌، مه‌لا به‌ختیار ئه‌هلی فکر و ڕۆشنبیرییه، ئه‌هلی سیاسه‌ت و سیاسه‌تمه‌داری نێو که‌شێکی ئارامه‌‌، بۆیه‌ باشتر وایه‌ به‌ر له‌وه‌ی بیر له‌شه‌ڕی ڕه‌مزه‌کانی نێو یه‌کێتی و تێکدانی ته‌بایی نێو ماڵه‌ سه‌وزه‌که‌ بکاته‌وه‌، به‌ر له‌وه‌ی هه‌وڵبدات له‌سه‌روبه‌ندی سێیه‌مین کۆنگره‌ی یه‌کێتییدا په‌نا بۆ بانگه‌شه‌ و پڕوپاگه‌نده‌ی مه‌ترسیدار ببات، بۆ پێشاندانی ئه‌و (منی باڵا)یه‌ی که‌له‌ناخیدا ده‌ژی، باشتروایه‌ هه‌وڵی سازاندنی ئه‌و که‌شه‌ ئارامه بدات که‌ئه‌وی سیاسی ده‌توانێت تێیدا سه‌رکه‌وتنی سیاسی به‌بێ ڕه‌نجاندنی ئه‌وانی دیکه‌ و ئاڵۆزکردنی دۆخه‌ سیاسیه‌کان ده‌سته‌به‌ر بکات!

په‌ڕاوێزه‌کان.

1) جارێکیان پادشایه‌ک کوڕێکی ده‌بێت، کوڕه‌که‌، له‌هه‌موو مه‌جلیسه‌کاندا باوکی به‌قسه‌ بێسه‌روبه‌ره‌کانی خه‌جاڵه‌ت ده‌کات، باوکه‌که‌ به‌کوڕه‌که‌ی ده‌ڵێت: کوڕم قسه‌کانت بکوڵێنه‌ ئه‌وسا بیانکه‌، واته‌ زۆر بیریان لێ بکه‌ره‌وه‌ و په‌له‌مه‌که‌ له‌ قسه‌ فڕێداندا…ڕۆژێکیان، پادشا میوانێکی خۆشه‌ویستی دێت، ده‌ترسێت کوڕه‌که‌ی به‌ئاخاوتن و‌‌ پرسیاری نابه‌جێ نیگه‌رانی بکات، هه‌ربۆیه‌ به‌کوڕه‌که‌ی ده‌ڵێت :کوڕم تکایه‌ ئه‌مشه‌و هیچ قسه‌یه‌ک مه‌که‌ هه‌تا به‌ته‌واوه‌تی ده‌یکوڵێنیت…پاش که‌مێک کوڕه‌که‌ ده‌یه‌وێت قسه‌ بکات، باوکی پێی ده‌ڵێت کورم باش بیکوڵێنه‌، کوره‌که‌ بۆ چه‌ند جارێک هه‌وڵی قسه‌کردن ده‌دات هه‌موو جاره‌کان باوکی داوای (باش کوڵاندنی لێده‌کات) هه‌تا دواجار باوکه‌که‌ دڵنیا ده‌بێت که‌ کوڕه‌که‌ی باش بیری له‌قسه‌که‌ی کردۆته‌وه‌ و دڵنیایه‌ له‌وه‌ی که‌هیچ قسه‌یه‌کی ناشیرین و نابه‌جێ ناکات، بۆیه‌ ڕێگه‌ به‌کوڕه‌که‌ی ده‌دات که‌ قسه‌که‌ی بکات، ئه‌ویش ده‌ڵێ بابه‌ ده‌زانی سه‌ر ئه‌و میوانه‌مان، هه‌ر به‌سه‌ری مانگایه‌که‌مان ده‌چێت!باوکه‌که‌ به‌ئه‌وپه‌ڕی نائومێدی و توڕه‌بوونه‌وه‌ ده‌ڵێ (کوڕم ئه‌وه‌ هه‌موو باش کوڵاندنه‌که‌ت بوو)؟!



2) سه‌رۆک تاڵه‌بانی له‌چه‌ندین کۆبوونه‌وه‌ی به‌رفراوانی کادیره‌ پێشکه‌وتووه‌کانی یه‌کێتیی نیستیمانی له‌قه‌ڵاچوالان، له‌م باره‌یه‌وه‌ مه‌لا به‌ختیاری به‌نموونه‌ هێناوه‌ته‌وه.
3) ئه‌م ئیلهامه‌م له‌و دێڕه‌ شیعره‌ی مامۆستا هه‌ژار موکریانی مه‌زن وه‌رگرتووه‌ که‌ده‌فه‌رموێت (به‌کوردی ده‌ژیم به‌کوردی ده‌مرم، به‌کوردی ده‌یده‌م وه‌ڵامی قه‌برم، ئه‌گه‌ر له‌ودنیاش زیندوو بوومه‌وه‌، هه‌مدیسان بۆکورد تێهه‌ڵده‌چمه‌وه‌)‌.
4) له‌ کردنه‌وه‌ی کۆنفڕاسنی مه‌کته‌بی ڕێکخراوه‌ دیموکراتیه‌کاندا، مه‌لا به‌ختیار به‌شێوه‌یه‌کی چاوه‌ڕێنه‌کراو گوتی: (ئه‌گه‌ر ئه‌م حکومه‌ته‌ هه‌تا کۆتایی 2008 نه‌یتوانی کێشه‌ی کاره‌با و ئاو چاره‌سه‌ر بکات، هه‌قه‌ خه‌ڵک به‌شداری ده‌نگدانی داهاتوو نه‌کات).
ئه‌م گۆته‌یه‌ی مه‌لا به‌ختیار له‌کاتێکدا دێت، که‌نیوه‌ی به‌شه‌ بێده‌نگ کردنی خه‌ڵکی ئه‌م هه‌رێمه‌ له‌داوی ڕاپه‌ڕینه‌وه، له‌م هه‌موو گه‌نده‌ڵی و نایه‌کسانی و بێدادی و بێ خزمه‌تگوزاریه‌‌ی ده‌سه‌ڵاتی کوردی، بۆ به‌حیزبی کردن و بێ هه‌ڵوێستکردنی ڕێکخراوه‌ دیموکراتی و پیشه‌یی و جه‌ماوه‌ریه‌کان‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌. به‌حیزبی کردن و بێ هه‌ڵوێست کردنێک، که‌له‌لایه‌ن خودی ئه‌و مه‌کته‌به‌وه‌ سه‌رپه‌رشتی ده‌کرێت‌ که‌ مه‌لا به‌ختیار سه‌رپه‌رشتی ده‌کات!.
ئه‌گه‌ر ئه‌م (به‌حیزبی کردنه‌ نه‌رێنی) و ئه‌م (لغاوکردنی هه‌ڵوێست)ه‌ نه‌بوایه‌ سه‌رکردایه‌تی کردنی گۆڕانگاریه‌کان و چوونه‌وه‌ به‌گژ گه‌نده‌ڵی و نابه‌رابه‌ریه‌دا، له‌هه‌موو هه‌رێمی کوردستاندا، ته‌نها یه‌ک هه‌ڵمه‌تی (سێنته‌ری چالاکی گه‌نجان)ی له‌شار و شارۆچکه‌کانی به‌س بوو .