لمراسلتنا أرسل الى صديق أضف الى المفضلة اجعلنا صفحتك الرئيسية
الرئيسية
English Articles
اللغة
التاريخ
الآثار والتنقيبات
مدن كوردية
ثقافة
التراث
شخصيات كوردية
بيستون
الجمعية النسوية للكورد
جمعية الكورد الفيلية
من نحن
مقالات
الملف الشهري
مقالات كردية
اخبار كوردستانية
نشاطات الفيلية
المرأة والأسرة
ملتقى الغائبين
شؤون كوردستانية
دراسات
مكتبة كلكامش
 
 
أخر تحديث: 19/01/2015  -  11:06:50 AM
بيستون
امثال,اقوال ومواعظ کوردیه باللهجه الفیلیه...(4 )
قری ومدن عیلام ... ( کُلم )
الموسیقار والملحن الکوردی ... کیخسرو پور ناظری
امثال,اقوال ومواعظ کوردیه باللهجه الفیلیه... (2)
امثال,اقوال ومواعظ کوردیه باللهجه الفیلیه... (1)
سفراء الامة الكوردية عباقرة الفن في شرق كوردستان
الفنان الکوردی... شهرام ناظری
وباء البعث , اعراضه , العلاج والوقایه منه
الکورد والتهجیر القسری الی خراسان
عید نوروز... بین التراث الثقافی والنداء القومی......
امثال,اقوال ومواعظ کوردیه باللهجه الفیلیه...( 3 )
چنار باشی
3/9/2013

امثال مختلفه


♦ ته ر خینه گه د, بی, خواسه .. ئه ڕی, ریش, کويخاسه.

حسائک بدون ملح .. انها لذقن الرجل العجوز..

ته رخینه= نوع من الحساء یحضر من اللبن المجفف والخضراوات وتصنع فی المقاطعات الجنوبیه من کوردستان, بخصوص ایلام وکرماشان.

کنایه فی الذی یکون قوله او عمله یفتقر الی الذوق.


♦ ئه گه ر, خۉم, به کوژم, به که م, قه س .. مینای, شکیا, نه میو, په یۉه س.

اذا اقتل نفسی, اعذبها .. الکاس المکسور لا یلتام.

قه س = قصاص = تعذیب, په یۉه س= یلتأم =یصلح

ایضا نقول* ئه گه ر, خۉم, به کوژم, به که م, قه س .. مینای, شه کسته, نه میو,

په یۉه س.

یضرب فی الابتعاد عن الندم, لانه لا یغیر ما انقضی.

یقال *لا جدوی من البکاء علی اللبن المسکوب.


♦ به خته گه, به ختم, چاره, کڵولم .. تا, کێ, بکیشم, خوا, وه, کوڵم ؟

حظی ونصیبی خالی من العلاج.. الی متی احمل الملح علی ظهری؟

کلولم = قلیل جدا (القصد, لیس له العلاج)

ایضا نقول* به خته گه, به ختم, چاره, کڵولم .. تا کی, بکیشم, نه مک, وه, کوڵم ؟

خوا = نه مک = ملح

کنایه فی الجزع من الحظ العاثر وطول تحمل المصاعب.


♦ ئی قه ره, دؚریام, له, به رداݧ, به رد .. ئازای , سوخانم, بۆی, وه, توتیای, گه رد!

کثیرا عثرت بالصخور .. عظامی القوی اصبح هشا مثل الرماد.

به ردان = صخور, توتیای, گه رد = تحول الی رماد.

یضرب فی الذی یفقد قوته البدنیه او الصحیه, بسبب مروره بمصائب کثیره.. ایضا كنايه فی الحظ السیء.

یقال *غالبا ما یصعب تمییز الضربات القاسیه من ضربات الحظ.


♦ دؚه ل٘م, خه لاسه .. وه, ره نگم, په ﻵسه.

قلبی انتهی .. و لونی اسود.. القصد, توقف قلبی عن النبض.. وعتم لونی.

په ﻵسه = اسود او عتم.

کنایه فی الذی یعانی من مرض او هموم ومشاکل.


♦ خوداگه م, شوکری, ته ڕسیم .. وه, مه تلوب, ڕه سیم.

ربی اشکرک, کنت خائفه.. وصلت الی مرادی.. مه تلوب = مطلوب = منال

یضرب عندما تتحقق الامنیه بعد الخوف من عدم تحقیقه, وذلک بدعاء لله وشکره عليها.


♦ مویش, وه, ده گان, بازک, وه, ﹸنک .. پڕیزیگ, چه رمگ, بردن, ئه ڕی,

قی چک.

الفأره بسنها, الطیر بمنقاره .. اخذوا الکیسه البیضاء الی قمه الجبل.

بازگ= نوع من الطیور, پڕیزگ= کیسه لحفظ الاشیاء, قی چک= قمه الجبل.

کنایه, فی الذی لا یحرص علی ماله, فکل یاخذ منه او یسرقه, ویصعب علیه استرجاعه.

یقال *المال السایب یعلم السرقه.


♦ هه ڕکه, ماڵ, دیری .. خه وه ر, له, ماڵه یل, دیری.

الذی عنده بیت .. عنده علما عن البیوت.

ایضا نقول *هه ڕکه, خانه, دیری .. خه وه ر, له, خانه ییل, دیری.

ماڵ=خانه= بیت

کنایه في الذی عنده تجربه فی امور الحیاه.

یقال *المجرب حکیم.


♦ هه ڕکه, خه رج, ئه کا .. ئه زانی, خه رج, که رد, چه نیگه ؟

الذی یصرف .. یعرف قیمه المصروف.

یضرب فی الذی اکتسب الخبره من تجاربه.

یقال *شاور من جرﹼب.


♦ گه ردیم, هه فتا, وه, دو, ده ر, .. نه دیم, یه, ته ن, وه, دو, سه ر!

زرت اثنتان وسبعون باب .. لم اری جسما واحدا و ذو رأسین!

ده ر = باب (القصد بیت, ای یعرف کثیر من الناس), یه = یه ک =عدد واحد. ؚ

یضرب فی حاله تعجب من الشخص الذی له وجهین ومنافق.

یقال *ما اقبح بالانسان ان یکون ذا وجهین.( الامام علی علیه السلام)


♦ بویمه نه, با جناق, مه ن, وه, فلا٘نی .. هه ردو, هازڕیم, ئه ڕی, غلامی.

اصبحنا انساب انا و فلان , کلینا مستعدین للعمل.

با جناق = نسیب, غلامی= غلام = عبد

کنایه فی الذین اصبحوا اصدقاء ومتحدین, ومستعدین ﻷی عمل.


♦ نیه سه د, چوی, جارؚ, جاران .. سه ر د, بویچگ, می ند, وه, داڵگه ماران.

غبت ولم تظهر مثل الفتره الماضیه .. راسک صغیر, تشبه الحرباء.

نیه سه د= لست موجودا (القصد قلت زیارتک, ولم نعد نراک), چوی = مثل,

جار جاران = الفتره السابقه, می ند = تشبه, داڵگه ماران= الحرباء.

يضرب فی الشخص الذی ترک اصحابه بدون ای دلیل ... یقال, للتفقد بصوره ساخره.


♦ له, ژیردڵا, هات, باڵی, شه که آن .. چاوی, که فت, له, خۉم, قالیه گه, اڵته کان.

من الأسفل, اتی, حرک یدیه .. عينه وقعت علی, نفض السجاده .. ای, سحب السجاد بیدیه .. القصد, اخرجه من بیته .

ژیردڵا = تحت, شه که آن = حرک, اڵته کان = نفضؘ

کنایه فی الذی لا یرحب بالضیف فی بیته لسببا ما.................چنار باشی
التعليقات
- 24136014 visitors
Designed by NOURAS
Managed by Wesima